Koronawirus a konieczność aktualizacji oceny ryzyka zawodowego

29 grudnia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. 2020, poz. 2234), dalej rozporządzenie. Minister Zdrowia uaktualnił wykaz szkodliwych czynników biologicznych o koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (wirus SARS-CoV-2).

Zgodnie z art. 226 Kodeksu pracy każdy pracodawca ma obowiązek dokonywać oceny ryzyka zawodowego, prowadzić dokumentację w tym zakresie, informować o ryzyku pracowników, a także stosować niezbędne środki profilaktyczne. Polska Norma PN-N-18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego wyraźnie wskazuje, że ocena ryzyka zawodowego nie jest jednorazową czynnością, ale procesem ciągłym. Oznacza to, że w przypadku tworzenia nowych stanowisk pracy, wprowadzania do użytku nowych maszyn, procesów technologicznych, materiałów, a także w związku ze zmianą przepisów, należy dokonywać aktualizacji oceny ryzyka zawodowego.  

Wyżej wspomniana zmiana weszła w życie w grudniu 2020 r., doskonale jednak wiemy, że z SARS-CoV-2 mamy do czynienia od wielu miesięcy. Na konieczność aktualizacji oceny ryzyka zawodowego zwracał uwagę w czerwcu 2020 r. Główny Inspektor Pracy (https://www.pip.gov.pl/pl/wiadomosci/109995,bezpieczny-powrot-do-pracy-zalecenia-panstwowej-inspekcji-pracy.html). Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy 18.09.2020 r. wydał broszurę Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na wirus SARS-CoV-2 w miejscu pracy, aw uzgodnieniu z Państwową Inspekcją Pracy opracował ramową listę kontrolną wspomagającą przeprowadzenie oceny zgodności stosowanych w zakładzie pracy środków z wytycznymi dotyczącymi bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób pracujących w czasie epidemii COVID-19 (materiał dostępny na stronie www.ciop.pl).

§2 rozporządzenia wskazuje dwa terminy wywiązania się z obowiązku aktualizacji oceny ryzyka zawodowego:

  • do 28 stycznia 2021 r.-  należało dokonać aktualizacji w zakresie dotyczącym koronawirusa zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2),
  • do 20 listopada 2021 r.  – w pozostałym zakresie, tj. w przypadku innych nowych czynników biologicznych, które zostały uznane za szkodliwe.

Szkodliwe czynniki biologiczne występują przede wszystkim w:

  • zakładach produkujących żywność,
  • rolnictwie,
  • ochronie zdrowia,
  • laboratoriach klinicznych, diagnostycznych, weterynaryjnych,
  • przy wykonywaniu prac, gdzie dochodzi do kontaktu ze zwierzętami i produktami odzwierzęcymi,
  • zakładach gospodarki odpadami,
  • oczyszczalniach ścieków,

ale również w wielu innych niż wymienione. Na pracodawcy ciąży obowiązek zidentyfikowania wszystkich czynników środowiska pracy mogących mieć negatywny wpływ na zdrowie pracowników oraz oszacowanie poziomu ryzyka. Narażenie na SARS-CoV-2 może występować zatem nie tylko w szpitalu czy przychodni, ale również w biurze rachunkowym, gdzie pracownicy obsługują klientów. Oczywiście stopień narażenia będzie zupełnie inny we wcześniej wymienionych przypadkach.

Koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej 2 (SARS-CoV-2) został zaklasyfikowany do 3 grupy zagrożenia szkodliwych czynników biologicznych. W związku z tym należy pamiętać, że wykazując go w ocenie ryzyka zawodowego, pracodawca będzie miał również obowiązek prowadzić rejestr prac narażających pracowników na działanie czynnika biologicznego z grupy 3-4 oraz rejestr pracowników  narażonych na działanie czynnika biologicznego z grupy 3-4.

Poniżej przykładowa karta oceny ryzyka zawodowego dla SARS-CoV-2:

Leave a Comment